Nu, 1945 Een jaar lang dagelijks nieuws uit het bevrijdingsjaar in Groningen en Drenthe, met de middelen van nu

De bevrijding van Jan Muggen uit Assen: van witte vlag tot nieuwe fietsen

Illustratie: Job van der Molen

Jan Muggen woonde in 1945 aan de Vaart Zuidzijde in Assen, vlakbij de kazerne, die in de oorlog Frieslandkaserne was gedoopt. Zijn moeder had er een sigarenwinkel. Hij was destijds acht jaar, maar ziet nog voor zich hoe Canadese soldaten de Duitsers verjoegen.

,,13 april 1945, het was een prachtige voorjaarsdag", vertelt hij. ,,Wij wisten dat onze bevrijders in aantocht waren. En daar zagen we ze verschijnen om de hoek van de Vaart en het Laantje, waar kruidenier Hilbrandts zijn winkel had. Mijn vader haastte zich naar de Canadese militairen om ze te begroeten."

Duitse soldaten

,,Tegelijk zag mijn moeder aan de andere kant van de Vaart een groepje gewapende Duitse soldaten aankomen en veronderstelde dat dat een vuurgevecht tot gevolg zou hebben. Ze liet mijn zus mijn vader waarschuwen dat hij zich uit de voeten moest maken om te voorkomen dat hij in de vuurlinie terecht zou komen.''

Inderdaad volgde er een vuurgevecht over de Vaart. ,,Een Duitse soldaat achter een boom werd getroffen en zakte in elkaar. Ik weet nog dat ik het vreemd vond dat er ook daarna nog op hem werd geschoten. De Duitsers trokken zich terug achter de woningen aan de overkant van de Vaart. De gewonde Duitser bleef achter de boom liggen. Enige tijd later kwamen enkele Duitse soldaten, zwaaiend met een witte vlag om hun gewonde kameraad in veiligheid te brengen.''

Geluid verstomd

,,Een poosje later zag ik Duitse soldaten zich terugtrekken langs het laantje dat liep langs de toenmalige katholieke begraafplaats in het Lariksbosje, dat we toen Hielkema’s bosje noemden. We hebben in de oorlog niet veel last gehad van de Duitse soldaten op de kazerne. We raakten gewend aan het geluid van het ochtendappel. De bons van al die laarzen als ze in de houding moesten herinner ik me nog goed. Wanneer de Duitsers de kazerne hebben verlaten weet ik niet precies, maar dat geluid was verstomd.''

De Canadezen hadden moeite om de Vaart over te steken, omdat de Witterbrug was verwijderd. ,,Het gerucht ging dat die zou worden opgeblazen, waarna drogist Van Wijk op de hoek met de Witterstraat zijn voorgevel helemaal voorzag van een houten stellage, bekleed met strobalen. Het bleek niet nodig, want de brug was op een ponton uit de verbinding gevaren en op de oever gelegd.''

Oranje vlaggetjes

,,Toen de bevrijding een feit was reden mijn ouders op gloednieuwe Fongers-fietsen met oranje vlaggetjes door de stad. Die hadden ze vlak voor de oorlog gekocht en in de oorlog in oliepapier gewikkeld onder de vloer van de winkel verstopt uit vrees dat ze zouden worden gevorderd. Dat hebben mijn ouders wel moeten uitleggen, want die nieuwe fietsen vielen wel op.”

Deel dit artikel
Reageren? Correcties? Tips? Mail naar verhalen@ndcmediagroep.nl

Nu, 1945 is een project van Dagblad van het Noorden, in samenwerking met de Groninger Archieven, het Drents Archief en Herinneringscentrum Kamp Westerbork. In 2020 brengen we elke dag verhalen over diezelfde dag in 1945. Dat doen we op basis van interviews, ooggetuigenverslagen en papieren bronnen, zoals (verzets)kranten uit de oorlog. We brengen het nieuws van toen alsof het nu gebeurt, maar houden rekening met wat mensen toen wisten. Met Nu, 1945 willen we laten zien hoe het dagelijks leven er onze regio uitzag in het laatste oorlogsjaar.

Aan dit project werken mee:

  • Archiefonderzoek, verslaggeving en interviews: Jan-Willem Horstman, Stef Bekhuis, Bernd Otter, Annique Oosting en Leonie Sinnema
  • Video’s en beeld: Jeroen Kelderman
  • Projectcoördinatie: Annique Oosting
  • Design website: Pim Klomp
  • Bouw website: Afdeling Digital Development NDC Mediagroep en Alwin Wubs
  • Ontwerp beeldmerk: Harry Kasemir

Dit project is mede mogelijk dankzij subsidies van de provincies Groningen en Drenthe en steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.